Liber octavus (septima tribulatio)
Post hec, questio orta est, ut dicitur, Narbone inter predicatores et minores an Christus et apostoli proprium habuerint in communi. Quam questionem sanctus Dei homo Petrus Iohannis late et diffuse tractavit et diffinivit. Et Dei nutu pro veritate steterunt fratres minores, quam ille magnus eorum hereticus quondam et anathema, innumeris rationibus et sanctorum auctoritatibus realissimis munitam, clarissime probavit.
Pro qua veritate firmiter et perseveranter stare verbo et opere, corde puro et conscientia bona et fide non ficta usque in finem det eis Christus Iesus, qui patri eorum apparuit et seraphice et cruciformis caritatis sue signaculis insignivit eum, et docuit, illuminans eum spiritus sui unctione, cruciformiter vivere et nudam crucem post eum ferre et nihil in perpetuum sub celo habere velie nisi ipsum Christum Iesum pauperem, humilem, pro hominibus crucifixum.
Cum enim secundum veritatem nihil aliud diabolus tantum per se et suos satellites et sequaces eradicare conatus fuerit de religione fundata per Franciscum, quantum altissime paupertatis nuditatem, et omnem malignitatis sue astutiam converterit ad suggerendum et immittendum in mentibus et cordibus fratrum timorem, horrorem, displicentiam cruciformis et evangelice paupertatis, in tantum ut ipsi sancto Francisco adversari propter hoc non timuerint in vita eius, et post mortem suum testamentum annullari fecerint, et suos socios et sequaces usque in presens diversimode afflixerint et acerrime fuerint persecuti; valde formidandum est, ne eodem spiritu agantur ad pugnandum et destruendum paupertatis evangelice nuditatem, quo agebantur ad resistendum fundatori et ad persequendum amantes observare fideliter et sincere promisse paupertatis certam securitatem et mundissimam puritatem.
Sicut enim non est alia servitus peior servitute peccati, ita confusionem et cecitatem mentis amor humane laudis et glorie et nominis sanctitatis et sapientie inducit plus ceteris peccatis et vitiis, et veritatis adversarium, quem corrumpit, efficit et vita gratie desolatum. Quid enim aliud impugnaverunt et persecuti sunt fratres in suis patribus et fratribus Cesario, Bernardo, Simone, Mattheo, Iohanne de Parma et Petro, Petro Iohannis, Pontio Botugati, Raymundo Gaufredi et Hubertino, nisi fidem et confessionem et operationem illius evangelice paupertatis, pro qua modo cum suis emulis, ne nomen sine re perdant evangelici status, unanimiter et cordialiter certant? Et illi quidem timebant sine re nominis sub nomine inaniter gloriari, scientes nullam esse utilitatem nominis absque veritate operationis. Arguentes igitur ex caritate et veritati testimonium perhibentes, odium et displicentiam, laudes et favores querentium hominum mundanorum, incurrerunt.
Timentes enim ne in futurum loqueretur contra eos frater Hubertinus, cum exclusus esset ex mandato summi pontificis ab eorum negotio, et ipse sibi attenderet post diffinitionem per summum pontificem datam et de eorum litigiis non curaret, tanta animi indignatione ferebantur adversus eum, ut omne quod de aliis fecerant putarent esse nihil quamdiu ille superesset et viveret super terram. Infestabant igitur cotidie summum pontificem, et petitionibus et precibus importunis incessanter fatigabant eum, postulantes fratrem Hubertinum sibi reddi, cum esset mora sua in curia ordini verecundia intollerabilis et maximum detrimentum.
Vocabat summus pontifex fratrem Hubertinum ad instantiam fratrum, et rogabat eum quod pro aliquibus diebus deberet cum fratribus moram trahere, quia cito, postquam fratres satisfecisset de mora, ei secundum sui status congruentiam provideret. Cui frater Hubertinus respondebat: «Post moram meam unius diei cum ipsis, non indigebo nec vestra nec cuiusquam alterius previsione in hac vita». Et cum essent verba fratris Hubertini sale condita sapientie, et discrete et humiliter prolata, cor summi pontificis molliebant et votis fratrum eum satisfacere non sinebant.
Sed desiderio vindicte ardentia et livore odii frigida et arentia corda fratrum opportune et importune instabant, benignum eis pastorem precum frequentia suggilantes. Propter quod unum de duobus se facturum de fratre Hubertino, ab eorum importunitate leviare se volens, eis deliberasse se dicit: «Vel enim revertetur ad vos – inquit – vel alterius religionis statum et habitum sumet». Quod cum innotuisset fratri Hubertino, de secundo consensit, sperans se summum pontificem, vel difficultate petitionum vel rationum modesta persuasione, posse immurare. Sed quia neutrum potuit, difficultate petitionum eum quantum valuit retardavit. Summus vero pontifex, volens de secundo, quia faciem iustitie videbatur habere, fratribus satisfacere, omnia que ab ipso postulavit sub sue bulle munimine semel et secundo sigillata concessit.
Cum autem tamquam crucem sibi amarissimam habitum monachalem assumpsisset et mansionem in quodam Alemanie monasterio ex auctoritate papali, ne in Provincie aut Gallie partibus remaneret, tantam ostenderunt fratres letitiam et gaudium cum detractione verborum et insultatione fatua et mundana, quod omnis vir discretus, eos christiano sensu et spiritu privatos esse ex gestis eorum et sermonibus cognoscebat.
Et ecce post non multos dies, cum vidissent quod cardinales et alie excellentes persone fratrem Hubertinum magis honorarent et revererentur in habitu monastico quam prius cum esset in habitu minorum, et cordialius eum diligerent et libentius audirent, tanta cor eorum mestitia et amara penitudine est repletum, ut se insipienter et stulte fecisse publice faterentur. Sed nec propter hoc destiterunt persequi eum et querere cum ferali impetu et dracocinis insidiis interitum eius. Nam foderunt ei laqueum et operuerunt eum, et inciderunt in eam foveam quam fecerant.
Et conversus est dolus et dolor eorum in capita eorum, et in verticem eorum iniquitas eorum descendet. Et confitebitur ipse Domino secundum iustitiam eius, et psallet nomini Domini altissimi: quoniam ipse est verus Deus et verus homo, rex regum et dominus dominantium, magister bonus et solus sapiens, qui docuit humilium hominum corda in novissimis diebus paupertatis evangelice divinissimam et altissimam scientiam. Quam desponsavit assumens carnem et univit eam cruci ad patrem rediens. Sepultus in alieno sepulcro, consecravit et consignavit eam, ut quietis et glorie sue et benedictionis locum, opere, verbo et archano silentio nos erudiens, ut per eam curramus post ipsum, dum peregrinamur in corpore, et per ipsam ad eum ingrediamur. Qui in dextera Dei sedet, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo, humiliavit semetipsum usque ad mortem, mortem autem crucis; per crucem et mortem in humilitate paupertatem consecrans, patris obedientiam exspirando consummans, ut affectum obedientia, intellectum paupertate, memoriam humilitate sanctificemus et induamus. Quoniam, qui hunc habitum portat et induit usque in finem, hic salvus erit.
Voluit autem beatus Franciscus a Christus doctus et habitum suum exteriorem cruciformem ad litteram esse. Unde mensuram sui habitus, latitudinem, longitudinem, qualitatem, quoad vilitatem et colorem, docuit verbo et exemplo firmavit, testibus fratre Leone, fratre Bernardo, Egidio et Masseo et aliis sociis suis, qui se ab eo formam habitus accepisse dicebant et opere testabantur. Quoad materiam docuit quod esset de panno vili et coloris cinericii vel pallidi, corporis Christi mortificationem representans; et talis grossitiei, quod corpus foveret et posset fratri sano una tunica sufficere intus et foris repetiata. Tante longitudinis, quod succincta absque omni collactione, super cingulum terram non tangeret. Longitudo manicarum usque ad extremitates digitorum, ita quod manus operiret et longitudinem manuum non excederet. Latitudo earum esset tanta, quod manus libere exire possent et intrare. Capucium quadrum et tante longitudinis, quod faciem operiret, ita quod habitus crucis formam representaret et omnis mundane glorie et ornatus contemptum sua vilitate predicaret et fratrem minorem mundo crucifixum et mortuum ostenderet, et esset nuditatis operimentum et necessitatis, amatorum paupertatis fomentum et professorum humilitatis signum, et portationis improperii crucis Christi verum indicium.
Duplicatio vulnerum in Francisco previsa, et denuntiatio mortis in civitate apparitionis et retardarionis sepulture, fama mortui et viventis, et translatio ipsius, et verbi eius testimonium mysticum, et habitus secularis indumentum, et lugentium operimentum, et cadentis a latere Christi crucifixi per Benedictum assumptio et reductio ad consistentie sue stationem, et depositio lugubris et sordide vestis, et reassumptio habitus claritatis et munditie, et celitus accepti signaculi aperitio occulta et convelata transeunt et abscondita mundanis et mundo, paucis non de mundo videntibus ex parte nota.
Post combustionem Laurentie peccatricis et vindictam ab angelis tribus de celo mittendis fiendam de comburentibus, et combusto seculo non videnti, occulta a videntibus predicari et revelari incipient.
Denique vigintiocto annorum revolutionibus attributis laboribus revolutionis sexte rote circuli animalis pauperis viatoris in iudicium reprobati, superadditis novem ad eiusdem rote revolutionem septimam distinguendam, alterius temperi aurora, cum sancta in melius immutatione, clarebit. Rex regum et dominus dominantium, Christus potens est innovare et ad celestia et vera bona sursum agere affectus et corda sanctorum suorum, et implere promissa, et intuitu suo sancto et onnipotenti ad Petrum converso et in sinu et pectore sue caritatis reclinato et consoporato dilecto discipulo, infondere vitam, relaxare culpam, erigere spem et ampliorem dare virtutem, reserare archana, aperire mysteria, et currere et transvolare facere ad divina. De magnis promissionibus factis et prophetatis sub lege, quid precesserat respectu eorum que Christus humanatus implevit? Ita nunc usque pauca de promissis sancto Francisco impleta sunt respectu eorum que a Christo per spiritum suum in ipso complenda sunt in fine dierum. Quasi de mille libris adhuc non apparuit uncia de his que apparebunt in evangelico statu in pauperum patre initiato et in signum signato Francisco.
Initiata enim a Christo Iesu per ipsum et in ipso, non humano sensu aut humana sapientia vel potentia accipient complementum, sed ab ipso Deo et homine Christo immediate perficientur cum tanta plenitudine communicationis donorum suorum et gratie, ut vere ipse Iesus descendisse in suis donationum spiritualibus effectibus certissime ab omnibus cognoscatur. Et tunc erubescent omnes qui, contempto eo, post sui sensus prudentiam abierunt, et sapientie mundi sculptibilia coluerunt, et inanium studiorum altaria erexerunt.
Incerta enim et occulta sapientie sue manifestabit eis Christus, et archanorum verba percipient de ore ipsius, profunda mysteriorum inspicient, et saturabuntur fructibus caritatis. De manu fortis rapient predam, et per mortem et sanguinem habebunt de dracone victoriam. Intrabunt in interiora eius et viscera disrumpent, et capita ipsius confringent. Noctis ultime effugabunt tenebras, et in meridie caritatis tabernacula figent. Satan non prevalebit adversus eos, sed sub pedibus eorum conteretur. Et erit eis Dominus in Deum, et Christus Iesus et Eius Spiritus in magistrum in secula seculorum. Amen.