29 - À Philippe de Majorque
Carissime et reverende ac venerabilis dux, pater et frater in Christo.
Tempus hoc amarissimum in quo habundat omnis iniquitas et fere in cunctis non solum refriguit sed extincta est caritas, carnis prudentia regnat, conculcatur agnus Dei et sanguis testamenti pollutus ducitur et fit spiritui gratie contumelia, doctrina Christi vite despicitur, mundus pro patria predicatur; spine, urtice, vepres et zizania, divitie et delitie, crucis et virtutum aromata et unguenta redolentia Christi Ihesu vite odorem dare dicuntur, actibus et sermone, ab his qui presunt et sequentibus populorum turmis. Nonne tempus amarissimum, tempus istud pessimum est in quo tacendum et orandum et operibus et affectibus igneis cum perseverantia clamandum ad Ihesum, qui in tanto turbine Ecclesie quam redemit dormire videtur, ut evigilet quia suorum discipulorum virtus omnis deficit et succumbit et ipse solus potest imperare ventis et mari ut redeat tranquillitas et putantium Christum esse fantasma reviviscat fides et ipse qui solus est veritas agnoscatur et debite confessionis laudem suscipiat a cultoribus suis?
Ille Petrus fictus semper operibus abnegavit observantiam et puritatem sue professionis, licet saltem a multis precedentibus annis et cum filiis Esau, habitatoribus civitatis periurii, similis carni sue factus, discors in suum et carnis sue cui consentit, stupendum iudicium perverse hactenus concordavit et nunc veritatem quam ore non corde predicavit, promisit et tenuit, impie blasphemando et negando concordat. Nam in carne et anima que unum sunt mystice suppositum et diversa, conflat mendacii pater omnes suarum nequitiarum venenosas fraudes et corpus et anima carne captivata duo et unum ad mensam unam locuntur mendacium contra spiritum veritatis sicut predictum est per desideriorum virum. Non potest arbor bona fructus malos facere, neque arbor mala fructus bonos facere. Arbor vite et vita eterna Christus, venenate et male arboris fructus reprobans, divinissimis sermonibus suis et actibus dicebat: Si mihi non creditis, operibus credite. Et opera que dedit mihi Pater ut faciam ea, ipsa sunt que testimonium perhibent de me sed vos non creditis quia non estis ex ovibus meis. Et ad discipulos: Si ego non venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Qui me odit et Patrem meum odit. Si opera non fecissem in eis que nemo alius fecit, peccatum non haberent. Nunc autem viderunt et oderunt et me et Patrem meum sed ut impleretur sermo qui in lege eorum scriptus est quia odio habuerunt me gratis. Christus Ihesus in suis membris operatur, loquitur, sustinet, tacet, latet et fiducialiter agit, moritur et resurgit, omnia utiliter disponens temporibus congruis. Nam dicentibus ei aliquando fratribus suis: Transi hinc et vade in Iudeam ut discipuli tui videant opera tua que facis respondit: Tempus meum nondum advenit, tempus autem vestrum semper est paratum. Non potest mundus odisse vos; me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de eo quoniam opera illius mala sunt. Clament opera vestra et loquantur ut olim et confessio ac verbum veritatis sit efficax et vivum in ore vestro.
Scribere vero summo pontifici vel regibus fructuosum esse non apparet. Quia avaritia et visibilium amor et presidendi ambitio elongavit eos a notitia altitudinis celestis Christi perfectionis et vite et ab amore altissime paupertatis eius et humilitatis cui tenentur ex status sui eminentia quam ab ipso susceperunt, testimonium perhibere. Sed sicut a principio convenerunt principes et sacerdotes, seniores populi et legis doctores adversus Dominum et adversus Christum eius, ita et nunc in fine dierum silent reges, sacerdotes consentiunt, seniores favent, doctores approbant, testantur et firmant quod sine dominio et iure proprietatis in his que usu consumuntur neque monachus neque vir quisquam cuiuscumque professionis aut collegium quorumcumque et quantumcumque pauperum et spiritualium servorum Dei potest esse nec reperiri neque veridice valet cogitari vel dici.
Et hoc ex quadam digestorum lege principaliter probant que nequaquam evangelicis viris, mundo crucifixis et mortuis, et mundum et omnia que sunt mundi odientibus, spernentibus et cum apostolo arbitrantibus ut stercora propter Christum, statuta et posita est sed possidentibus et amantibus ea que sunt mundi. Est igitur alia viventium mundo et alia mundo mortuorum conversatio, vita et regula. Qui enim de mundo sunt, de mundo locuntur, dicit Iohannes apostolus. Nos ex Deo sumus, qui est ex Deo, audit nos; qui non est ex Deo, non audit nos. In hoc cognoscimus spiritum veritatis et spiritum erroris. Non enim contendunt et pugnant pro veritate cognoscenda et facienda sed pro vanitate et gloria nominis sine operibus habenda, alioquin a sanctis determinata, statuta et declarata, non irritarent, reprobarent et confunderent. Certum est Christum altissimam paupertatem servasse et docuisse et regnum celorum predicasse et beatitudinem et gloriam regni sui pauperibus spiritu promisisse et evangelizasse. Et hoc ipsum fecisse gloriosam Virginem, matrem eius et Iohannem Baptistam et apostolos et discipulos eius omnes. Et hoc evangelistas evangelizasse, et pontifices et doctores annuntiasse, tenuisse et scripto et auctoritate tradidisse et firmasse, Grecis et Latinis notissimum est. Nam exceptis testimoniis Novi Testamenti, omnes doctores tam Grecorum quam Latinorum cum fundatoribus omnium sanctarum approbatarum religionum, Spiritu sancto in ipsis loquente, terminaverunt et firmiter tenuerunt quod Christus et apostoli non habuerunt proprium nec habere voluerunt. Quorum exemplis et documentis perfectionis eorum imitatores eruditi, primo sua et postea se ipsos nudos Christo obtulerunt, aliqui viventes sine proprio in comuni et in speciali, alii cum proprietate rerum vite opportunarum corporali et divino cultui. Proprietatem vero in speciali habere, nulla prorsus regula vel sanctorum decreta concedunt monachis vel quibuscumque aliis veris religiosis perfectionem Christi consiliorum professis. Sed avaritia Iudeorum Christum et eius predicationem derisit, contempsit miracula ac vitam et sanctitatem sprevit, proditorie vendidit et emptum impie crucifixit, invidit titulo, resurrectionem impugnavit et mendacio per impietatem pecunia obscuravit, contumeliam fecit spiritui gratie, effudit sanctorum sanguinem et iram et maledictionem incurrere meruerunt temporalem et eternam propter avaritiam et vanitatem suam. Pretuleront enim vanitatem veritati et avaritiam caritati et laudem hominum diligentes inhonoraverunt Christum, perdiderunt fidem ac terrenis cupide inherentes, totam suam spem posuerunt in mundanis; celestium bonorum amorem et eterne beatitudinis promissionem et hereditatem obstinate spreverunt. Et facta est mensa eorum ipsis in laqueum, in retributionem et in scandalum. Obscurati sunt oculi eorum et perdiderunt visum; incurvati sunt usque ad inferos sub principe tenebrarum et exterminati a principibus Romanorum. Effusaque super eos ira Dei permanet usque in finem ac furor damnationis perpetue comprehendit eos, facta est habitatio eorum deserta et de libro vite deleti sunt, quia iugum servitutis Dei et timoris reverentiam et littere spiritum et figure et umbre signatum sacrum et finalem veritatem in veteri Testamento eis in ducatum et sanctificationem traditam ut Christum et eius doctrinam reverenter cum letitia et gaudio spirituali reciperent, conversi retrorsum blasphemaverunt. Quid igitur, obsecro, fiet de nobis voluntarie peccantibus et impie agentibus, post libertatem nobis datam a servitute peccati et principis mortis et post effusum Spiritus sancti donum et predicatam Christi Ihesu divinissimam vitam et confirmatam signis innumeris, virtutibus celestibus et Spiritus sancti distributionibus? Timendum vero nobis est ne repellentes caritatem veritatis, inobedientes facti, fide perdita, erroris circulo concludamur et operationi erroris demus locum.
Nature reparatio et in melius promotio et hominis conditi ad imaginem Dei renovatio, gratie et veritatis plenitudo et similitudinis reformatio, deiformitatis et vite eterne glorie ineffabilis beatitudo, Christus est, cuius infirma, stulta et ignobilia supra omnem fortitudinem, scientiam et sapientiam, honorem et gloriam, angelicam et humanam fundata et exaltata ab eterno et usque in eternum manent. Et qui cepit in utero matris situs a perfecta mensura etatis, plenitudinis Christi, honorare, colere et sine voce, signis et portentis ac virtutibus supernaturalibus incarnati Verbi predicare mysterium, testimonium perhibet dicens: Quia non sum dignus, procumbens solvere corrigiam calciamentorum eius, eo quod inextimabilis immense et ineffabilis caritatis erat mysterium omne quod Deus homo factus, dispensatione archana, inexplicabili omni menti, humana carne indutus, dispensabat, operabatur, docebat, mandabat, consulebat, condescendendo pie erudiebat, volens sustinebat, permittebat, improbabat, promictebat atque laudabat, omnibus et singulis sanctitatem, decorem, virtutem, scientiam, vitam et perfectionem tribuens comuniter et singulariter, iuxta ordinem sue altissime sapientie que ordo omnium existentium mater est et certa tutela et iuxta mensuram et proportionem preaccepti et gratis dati status cuncta disponebat. Sed vigorem, splendorem et vivificam omnipotentem operationem solis Christi quam in celis et terris omnia principians, gubernans et perficiens operatur, quis investigavit? cuius claritatem velat abyssus et seraphym prostrati serviunt, colunt et sanctificant, qui posuit tenebras latibulum suum, qui destruxit quidem mortem, illuminavit autem vitam et incorruptionem per evangelium et naturam et nature legem in se ipso exaltavit super statum innocentie conditi ut innotesceret principibus et potestatibus, per Ecclesiam que de celo descendit, ineffabilis glorie Christi sublimitas et multiformis sapientia Dei in celestibus secundum prediffinitionem seculorum quam fecit in Christo Ihesu cuius regnum non est de hoc mundo qui illuminat omnem hominem et ad perfectionem invitat. Estote, inquit, perfecti sicut et pater vester perfectus est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, qui posuit animam suam pro nobis et exaltatus in cruce omnia ad se traxit, in sue caritatis immensa virtute omnia circumscribens, lumineque suo mundissimo et mundana et visibilia diligentibus inaccessibili, circumplectitur, substantificat, penetrat et decorat et omne quod est aliquid per ipsum et ex ipso et in ipso est id quod est. Et omne quod per ipsum est, excedit et extra et supra universum et omne pulcrum quod illuminat mentem, est et effugit mentis ardentis et illuminate velocitatem et altitudinem. Recedens semper tantum quantum apprehenditur et ducens ad ea que sursum amatores suos, ad visibilia et ad ea que deorsum sunt, non sinit retro converti. Non habuit nec voluit inconvenientia sibi Deus homo factus sed medelam et curationem attulit nostris languoribus et carnis et oculorum concupiscentie et superbie vite, obedientie, paupertatis et castitatis remedia apposuit ut mortui mundo viveremus Deo, tanto perfectius et acceptius quanto sue altissime paupertati, virginitati et munditie, humilitati et obedientie conformiores essemus, studentes et agonizantes conversationem habere in celis et nullam habere aut velie proprietatem in terris, secundum exemplar vite Salvatoris nostri qui de se testatur et dicit: Vulpes foveas habent et volucres celi nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Ad habentes vero ait: Vendite que possidetis et date elemosynam et ecce omnia munda sunt vobis et ad suum non attendentes consilium: Si in alienis fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis?
Non est in carcere mundi huius proprietas et hereditas verorum et perfectorum Christi discipulorum. Sciunt enim quia nemo potest duobus dominis servire et in terra simul et in celo thesaurizare sed primo querunt regnum Dei et omnem sollicitudinem proicientes in eum cui est cura de eis, solum celestia querunt, alimentis et quibus tegantur contenti. De tali autem paupere et simplici rerum usu que lex nature et Christi evangelium laudat, concedit et iubet, augmentum gratie in presenti et meritum obedientie et premium glorie in mansionibus eternis se percepturos de manu amatoris paupertatis et pauperum Christi confidenter expectant, qui propter nos egenus factus est cum esset dives ut illius inopia divites essemus. Nam cum rex verus et eternus sacerdos esset in quem lex et prophete finem habebant, particeps divitiarum sacerdotalium et decimarum atque primitiarum et omnium que offerebantur in templo renuit esse et peregrinam, pauperem et celestem vitam et conversationem ab omni humana proprietate alienam servans et predicans et per mortem in cruce consumans, tonitruo vocis sue suscitavit infidelitate detentos mortuos in peccatis, eduxit captivos ab inferis, aperuit celum, Spiritum sanctum ad Patris exaltatus dexteram misit discipulis et virtute ex alto repletos mundo digniores fecit, demoniis superiores, vitiorum et peccatorum dominos, salvatores animarum, predicatores regni, Ecclesiarum fundatores et principes, ministros suos et dispensatores ministeriorum Dei. Num de bonis Ecclesiarum aggregaverunt divitias sibi ipsis aut eorum discipulis, quesierunt delitias, vestimentorum mollitiem et ornatum et ceteros mundanos fastus et apparatus carnem et sanguinem in mundanis superbisque presidentiis, animaliter et humane extollere et ecclesiasticis opibus divino cultui consecratis ditare et spem et affectum in ipsis ponere et perverse reflectere, timore et amore Dei postposito, presumpserunt, sicut hodie in Ecclesia, non absque Christi et legis eius contemptu atque blasphemia, precipitantur et publice pene universaliter fit? Et utinam mendax essem et veritatis assertione careret quod avaritie impietas que ab apostolo idolatria esse denuntiatur et carnis et sanguinis mundanus amor et immunditie et tenebrarum opera in magna parte eorum qui presunt populo christiano non regnarent et non minus in eis quam in illis qui cum Herode, tunc quando Christus natus est et cum secundo Herode, quando Christus crucifixus est preerant populo Iudeorum. Vide ergo et considera quomodo peccatis nostris exigentibus, data est potestas principi tenebrarum pugnare cum sanctis ierarchis et religiosis nazareis, Domino consecratis et vincere illos ita ut animalem et feralem extollant vitam, magnificent potestatem, sequantur malignitatem et vias tanquam precursores parent, secrete et manifeste abhominationi desolationis quam in loco sancto sessuram sanctus prophetavit Daniel et Christus Ihesus qui in eo fuerat locutus edocuit. De quo tempore, a Christi spiritu, sanctus Franciscus edoctus multa predixit et a suis sotiis scripta ad utilitatem et illuminationem sequentium, sicut ego ipse legi, fuerunt et ab eisdem, tempore meo, viventibus relata que ex parte breviter quantum potero referam. Non tamen comunicanda multis eo quod multam habere nos oportet gravitatem et discretionem in talibus et tarditatem in credendo; quare conservare ea in corde et ruminare cum silentio utilius et multo melius eo quod homines temporis huius habent fraudes multas: foris ovinam ostendunt innocentiam, intus lupinam abscondunt feritatem, columbe gemitum in imagine pretendunt et vipereum venenum in corde abscondunt. Foris hypocritaliter morum honestatem et verba spiritus ostentant sed in pectore susurrationes, detractiones et sensuales et animales affectiones velant, speciem quidem habent pietatis et virtutem abnegant. Ab huiusmodi hominibus suam in tantum debere corrumpi et diffamari religionem, publice et frequenter sanctus Franciscus predixit quod non solum se ipsos et religionem quantum in eis erit odiosam et abhominabilem Deo et hominibus redderent sed conturbabunt et inficient, inquit, veneno sue prevaricationis, malitia et nequitia perverse conversationis vite universalem Ecclesie statum. Et in tantum crescent eorum transgressiones et culpe, sicut revelatione certissima teneo, quod exasperatus Deus tribulationibus temporalibus et spiritualibus ipsos cum aliis obtenebrando involvet. « Quia finaliter sola vexatio dabit intellectum auditui implebitque facies eorum et extollentium se in caducis et vanitatibus carnalibus et superbis confusione et ignominia et in manu forti erudiet et flagellabit eos si quomodo audiant et quiescant a viis suis malis et revertantur ad sanctissimum statum sue vocationis a quo superbiendo recedent et crudeliter et obstinate in aliis persequentur. Id circo mittet Deus dignum dignis quia ex ipsis malorum finalium capita orientur. Et sedebit in sede pontifex non catholice electus qui male sentiet de Christi vita et Regula quam per me eis Christus dedit et Ecclesia confirmavit et approbavit, sub quo sicut ab amore et pura observantia se diviserant sui voti; ita exterius omnibus eorum patebit divisio. Involventur enim exteriorum tenebris et bibent de calice ire furoris Dei et multi ex ipsis obstinati in malis eterne peribunt sed in brevi numero reliquie salve fient. Nam perpauci ex eis martyrio coronabuntur, maxima vero eorum multitudo sui status perfectionem negabit et relicta sua vocatione ab amore paupertatis et humilitatis promisse ad superbias quas non apprehendent et divitias que ab eis fugient, avide convertentur. Tunc vero beatus erit qui bonum et unanimem in amore regularis observantie poterit invenire fratrem socium quia tanta erit confusio perversorum operum et erronee doctrine quod nullum salutare remedium invenire valebunt quam Regulam assumere et, relicto pallio in manibus persequentium, nuditatem evangelicam eligere et solitaria et remota loca a facie et societate subversorum et subvertere querentium fugere et latere donec Deus suo tremendo et occulto iudicio mutabit tempora et suam innovabit in Ecclesia vitam». Ista et alia multa sanctus Franciscus predixit que adhuc suo tempore mundo clarebunt.
Tenere debemus firmiter et libere confiteri quod Ecclesia et doctores Ecclesie in suis assertionibus et doctrinis atque decretis et regularibus statutis non erraverunt sed neque de dubiis affirmativam dederunt sententiam sed de certis. Si autem summus pontifex vera et certa suis statutis convertat in dubium et hereticum esse difinit id quod Ecclesia et doctores et regule sanctorum docent esse catholicum et perfectionis summum verticem, nemo ipsum iudicat sed ipse se ipsum damnat et condemnat ex his que voluntate propria motus ex auctoritate contra sanctorum doctrinam et res ab Ecclesia approbatas precipitanter determinat. Nos autem humilitatis locum et confessionem veritatis tenentes, non debemus contra ipsum quicquam regibus vel magistris significare vel scribere sed iudicium et examinationem ipsius Christo et Ecclesie principibus et prelatis relinquere et attendere nobis ipsis et confessionem veritatis opere et verbo tenere et iuste et humiliter incedere et non altiora nobis presumere. Quoniam hanc questionem Christus Ihesus operibus potentibus et tremendis iudiciis terminabit et finiet, litteris autem mortuis, mortuis sensui et intellectui huius veritatis scribere, nulli prodesset sed tribulationis flammam augeret et detrahentibus atrocius mordendi preberet occasionem.
Quod vero abnegationem Petri de Corbario misit Neapolim et ad alias mundi partes, hoc non est novum, quia in primo anno sui papatus abnegaverunt plures, ut scitis, et determinavit quod melius et utilius erat prelatis Ecclesiarum et ecclesiis thesaurizare et habere in comuni quam non habere et mendicare vel conscientiam talis paupertatis assumere et tenere quod evangelica sit perfectio non habere proprietatem et dominium rerum in speciali vel in comuni. Et cum vos assumpseritis, Deo inspirante, contra ipsius consensum et voluntatem, modum vivendi pauperem et mendicum et etiam certus sit quod vos discordatis ab eo conscientia, operibus et sermone, vestram personam diligere et honorare se ostendit quando in suis litteris nullam de vobis spetialem fecit mentionem. Vos, igitur, ab humilitatis iustitia et rectitudine, neque verbo neque scripto debetis declinare sed agere in silentio et tranquillitate pacis que agitis et confirmare sermone et opere que dixistis. Quod si conscientia vos stimulat et impellit ad scribendum super his que determinavit olim et nunc determinata ex ratione abnegationis illius anime quasi perdite innovat, quid ad te pauperem humilem? Christum sequere et confitere qui docuit verbo et opere suos auditores et discipulos, sacerdotes illos avaros et illegitimos et scribas invidos et fallaces et phariseos hypocritas et fraude plenos audiri et honorari debere propter dignitatem et reverentiam eorum status et populi pacem et unitatem servandam ne scissura et divisio fieret ante tempus statutum a divina providentia, que fienda erant non per hominem sed Sancti Spiritus operatione, Christi mortis merito effundendi cum honore statui synagoge congruo propter patres et sacra misteriorum legis et prophetarum veneranda signa. Quantum igitur Ecclesia est dignior synagoga et Christus Moyse et ceteris patribus melior, tantum et nos magis obligati sumus Ecclesie et prelatis quantumcumque peccatoribus, Christi et apostolorum vicem tenentibus cum confessione veritatis obedientiam et honorem exhibere. Nec debemus quicquam opinativum aut apocryfum pro fide tenere sed solum certas et fixas et determinatas ab Ecclesia et sanctis apostolis et eorum successoribus traditas et scriptas veritates et pro illis loco et tempore debito ponere vitam. Rationibus igitur multis perplexas et vanas immo venenatas temporis huius questiones declinare tenemur quia aqueductus habent cenosos et nidificantium in eis serpentium et pestilentium reptilium flatu et veneno corruptos. Unde si in speciali vobis questionem summus pontifex aut sotiis vestris moveat, vel scripto aut nuntio vel alio quovis modo moveri faciat, tunc et per vos et per alios, sicut Dominus vobis inspirabit, respondebitis. Aliter faciatis vos mutum et surdum, semper tamen opere et sermone confirmando que dixistis et predicastis et Deus veritatis et pacis et caritatis erit vobiscum. Nec cessetis sicut opere ita et sermone confiteri et confirmare Christo gratam et placentem veritatem quam nunc usque catholica et apostolica tenuit et docuit Ecclesia et tenebit usque in finem et quam in die sancti Nicolai predicastis modo fideli et humili, rationibus, auctoritatibus et exemplis sanctorum ostendendo cruciformem, christiformem et deiformem quam tenetis perfectionis evangelice veritatem. Qui enim excomunicat et hereticat altissimam Evangelii paupertatem, excomunicatus est a Deo et hereticus coram Christo qui est eterna et incommutabilis veritas.
Super his mitto vobis litteram cuiusdam amici mei quam nuper a casu inveni in quodam loco proiectam, que satis rationabiliter et modeste loquitur pro hac veritate. Scientes quia Christus qui vobis amorem donavit conformitatis vite ad ipsum, donabit tempore accepto et fructuoso loquendi audaciam et oportunitatem. Deo gratias, amen.
Postquam hanc litteram scripseram, inveni, nescio quomodo in prima facie effusum atramentum sed quia festinabam ut remitteretur nuntius, iuxta id quod in vestra littera continebatur, non rescripsi eam sed reparavi ut potui. — Si dicit quis quod fratres minores habuerunt a multis iam preteritis annis proprium in speciali et in comuni, non est litigandum contra talis opinionis assertores quia, exceptis paucis qui doluerunt super transgressionibus que fiebant, non potest intelligi aut probari rationibus veris quod modus ille vivendi contra puritatem et prohibitiones Regule et Testamenti atque mandata, introductus sit sine proprio tam in comuni quam in speciali. Servata vero Regula et Testamento iuxta catholicam doctrinam et intentionem fundatoris quam a Christo per revelationem accepit, sicut ipse in suo Testamento dicit, clarissime patet omni pie intelligenti Christi doctrinam et vitam quod ille modus vivendi est christiformis et vere perfectus et sine omni proprio tam in comuni quam in speciali. Nam lex nature et perfectio celestis legis Spiritus vite, — id est Evangeli Christi gratie et veritatis — ab amore omnium visibilium nos elongant et faciunt alienos et absque dominio proprietario, in usu neccessario alimentorum vite constituunt, sicut in aeris spiratione et visu lucis. Et nostris passionibus erudimur gemere super miseriis nostri incolatus et odire mundum et ea que in mundo sunt et cuncta pro quibus innocentie tunica spoliati, miseriis huius vite subiacere spiritualiter et corporaliter adiudicati sumus adversantia et contraria nobis esse et tanto amplius quanto magis illa amando nobis appropriamus, existimare et intelligere debemus. Quicunque abnegaverunt propter Christum proprias voluntates et omnia, secundum Salvatoris nostri consilium, pauperibus dederunt et sine pecunia et prediis et omni rerum visibilium possessione et pensione, quorumcunque reddituum et dominio se ipsos in perpetuum denudantes quasi holocausti hostiam in odorem suavitatis Domino obtulerunt. Hi ab omni proprio, in oculis Dei, alieni sunt et vere peregrini et hospites sunt super terram. Quia nec habent nec habere amant sed Christus Ihesus qui est Deus verus et vita eterna est pars eorum et beata et eterna possessio. Si hec sentiunt rex et Domina regina, soror vestra, fructificabitis, et proficietis inter eos et sub eis. Si animo duplici fluctuant, super arenam seminatis nec permittet Deus quod diu habitatio vestra sit cum eis. Puto quod Domina D. adhuc intelliget et sensualia non esse spiritualia cognoscet. Et hi qui Christum et servum eius Franciscum laudant et cognoscunt secundum carnem adhuc intelligent quia Spiritus est qui vivificat, caro autem non prodest quicquam. Caritas que diligit inimicos non dividit se verbo, opere vel affectu ab amicis. Ubi enim divisio, ibi ignorantia veritatis. Et ubi amaritudo et displicentia, ibi letitie spiritualis privatio et absentia pacis. Omnes qui Christum et ea que Christi sunt amant, diligunt vos et orant pro vobis et nos omnes recommendamus nos orationibus vestris. Christus Ihesus, victor mortis et vite eterne largitor, sit propugnator vester, lumen et gloria nunc et in eternitate. Amen.
Scripta in die sancti Thome Cantuariensis archiepiscopi. Deo gratias. Amen.